Vind je het lastig om je onderwerp om te zetten in een duidelijke probleemstelling? Dat is heel normaal. De probleemstelling is een van de belangrijkste onderdelen van je scriptie, omdat hij richting geeft aan je doelstelling, hoofdvraag en deelvragen. Op deze pagina lees je hoe je een goede probleemstelling maakt, waar die aan moet voldoen en welke fouten je beter voorkomt.
Een probleemstelling is een korte en concrete beschrijving van het probleem of vraagstuk dat je in je scriptie onderzoekt. Een goede probleemstelling maakt duidelijk wat er aan de hand is, waarom dat relevant is en in welke context het probleem speelt.
Waarom is de probleemstelling zo belangrijk?
Veel scriptieproblemen beginnen eigenlijk al vóór het schrijven. Niet omdat studenten niet gemotiveerd zijn, maar omdat hun onderwerp nog te breed is of hun vraagstuk nog niet scherp genoeg. De probleemstelling helpt om daar focus in aan te brengen.
Als je probleemstelling onduidelijk is, wordt het ook lastiger om een sterke hoofdvraag, logische deelvragen en een passende methode te formuleren. Daarom is dit een stap waar je echt rustig de tijd voor moet nemen.
Waaruit bestaat een goede probleemstelling?
Een goede probleemstelling hoeft niet lang te zijn, maar moet wel de juiste onderdelen bevatten. Denk aan:
de context: waar speelt het probleem?
het probleem zelf: wat gaat er mis, ontbreekt of is nog onduidelijk?
de relevantie: waarom is het belangrijk om dit te onderzoeken?
de afbakening: op welke doelgroep, situatie of organisatie richt je je?
Hoe concreter je dit formuleert, hoe makkelijker je daarna de rest van je scriptie opbouwt.
Hoe maak je een probleemstelling in 4 stappen?
Beschrijf de situatie: wat is de achtergrond of context van je onderwerp?
Benoem het probleem: wat gaat er niet goed, wat ontbreekt of wat is nog onbekend?
Laat zien waarom dit relevant is: waarom verdient dit onderwerp onderzoek?
Baken af: voor wie, waar en onder welke omstandigheden speelt dit probleem?
Vaak helpt het om eerst een ruwe versie op te schrijven en die daarna korter en scherper te maken.
Probleemstelling, doelstelling en hoofdvraag: wat is het verschil?
Probleemstelling
Beschrijft welk probleem of vraagstuk onderzocht wordt.
Doelstelling
Beschrijft wat je met het onderzoek wilt bereiken of waar je inzicht in wilt krijgen.
Hoofdvraag
Is de centrale onderzoeksvraag die voortkomt uit de probleemstelling.
Deelvragen
Helpen om de hoofdvraag stap voor stap te beantwoorden.
Deze begrippen worden vaak door elkaar gehaald. Juist daarom is het slim om eerst je probleemstelling helder te krijgen en daarna pas verder te bouwen.
Voorbeeld van een probleemstelling
Stel dat je scriptie gaat over uitval onder eerstejaarsstudenten. Dan is "eerstejaarsstudenten vallen uit" nog te algemeen. Een scherpere probleemstelling zou kunnen zijn:
Binnen opleiding X valt een relatief groot aantal eerstejaarsstudenten uit in de eerste zes maanden van het studiejaar, terwijl nog onvoldoende duidelijk is welke factoren daar de grootste invloed op hebben.
Hierin zie je meteen de context, het probleem en de relevantie terug. Dat maakt het makkelijker om vanuit hier een doelstelling en hoofdvraag op te stellen.
Veelgemaakte fouten bij het formuleren van een probleemstelling
Te breed formuleren
Als je probleemstelling te groot blijft, wordt je scriptie vaak onoverzichtelijk en lastig af te bakenen.
Geen duidelijke context geven
Zonder context is niet goed te begrijpen waar het probleem precies speelt en waarom het relevant is.
Probleem en oplossing door elkaar halen
In een probleemstelling beschrijf je wat onderzocht moet worden, niet meteen hoe het opgelost moet worden.
Te vaag blijven
Woorden als "slecht", "onvoldoende" of "lastig" zijn op zichzelf niet sterk genoeg zonder concrete toelichting.
Wat als je probleemstelling niet scherp genoeg is?
Dan loop je vaak later in je scriptie vast op je hoofdvraag, methode of structuur. Het is daarom slim om je probleemstelling vroeg te bespreken en waar nodig aan te scherpen.
Met gerichte scriptiehulp kun je sneller helder krijgen wat je precies onderzoekt en hoe je dat goed formuleert.
Hulp nodig bij je probleemstelling?
We helpen studenten die vastlopen met hun onderwerp, probleemstelling, hoofdvraag of structuur. Vertel kort waar je nu op vastloopt, dan denken we vrijblijvend met je mee.