In het kort
Werk van onderzoeksvraag naar kernbegrippen, bedenk synoniemen en Engelse termen, combineer ze met zoekoperatoren en zoek in vakdatabases en Google Scholar. Selecteer eerst op titel en samenvatting, daarna op volledige tekst. Houd je zoekopdrachten en keuzes bij zodat je ze kunt verantwoorden.
1. Begin met je zoekvraag en kernbegrippen
Haal uit je onderzoeksvraag de belangrijkste begrippen. Bij de vraag hoe studenten uitstelgedrag ervaren bij hun scriptie zijn dat bijvoorbeeld “uitstelgedrag”, “studenten” en “scriptie”. Per begrip schrijf je synoniemen en Engelse varianten op, zoals “procrastination” en “thesis”. Wil je breder werken aan een bronnenoverzicht, lees dan literatuuronderzoek.
2. Combineer zoektermen met operatoren
| Operator | Wat doet het? | Voorbeeld |
|---|---|---|
| AND | Beide termen moeten voorkomen. | procrastination AND students |
| OR | Een van de termen of synoniemen. | procrastination OR “academic delay” |
| NOT | Sluit een term uit. | procrastination NOT workplace |
| Aanhalingstekens | Zoekt de exacte woordgroep. | “thesis writing” |
| Sterretje | Vervangt de uitgang van een woord. | student* vindt student en students |
Operatoren werken niet in elke database hetzelfde. Controleer de helpfunctie van de bron die je gebruikt.
3. Kies de juiste bronnen
Begin met de zoekmachine van je universiteit of hogeschool, die geeft toegang tot tijdschriften waar je opleiding een licentie voor heeft. Google Scholar is handig voor een snelle verkenning en om te zien hoe vaak een artikel is geciteerd. Vakdatabases als Scopus, Web of Science, PsycINFO of ERIC dekken afzonderlijke vakgebieden; vraag je bibliotheek wat voor jouw opleiding geschikt is.
Gebruik zoveel mogelijk wetenschappelijke bronnen, zoals tijdschriftartikelen en boeken, en vul die aan met beleidsstukken of vakliteratuur als je onderwerp dat nodig heeft.
4. Selecteer stap voor stap
Beoordeel eerst de titel en samenvatting en laat daarna alleen de passende artikelen volledig lezen. Bepaal vooraf welke criteria je gebruikt, bijvoorbeeld periode, taal, doelgroep en type onderzoek. Noteer waarom je een bron wel of niet gebruikt.
Bij het lezen let je op de onderzoeksvraag, methode, resultaten en beperkingen. Hoe je bronnen daarna verwerkt, lees je in parafraseren in je scriptie en het theoretisch kader schrijven.
5. Houd je zoekproces bij
Schrijf op welke zoektermen je in welke database gebruikte, op welke datum en met welk resultaat. Gebruik een literatuurprogramma zoals Zotero of Mendeley om bronnen en notities te beheren. Zoek ook via de literatuurlijsten van goede artikelen (sneeuwballen) en via artikelen die dat artikel hebben geciteerd. Je kunt je zoekproces kort beschrijven in je methode; zie onderzoeksmethode onderbouwen.
Laatste controle van je literatuuronderzoek
- Je zoekvraag en kernbegrippen zijn duidelijk.
- Je hebt synoniemen en Engelse termen gebruikt.
- Je hebt in minimaal één vakdatabase en via je bibliotheek gezocht.
- Je selectiecriteria zijn vooraf bepaald.
- Je hebt zoektermen en keuzes bijgehouden.
- Je bronnen zijn actueel, relevant en wetenschappelijk waar mogelijk.
Vind je weinig, verbreed dan je zoektermen of zoek in een naburig vakgebied. Vind je te veel, verklein dan je onderwerp of verfijn de selectiecriteria.