Onderzoek en analyse

Informed consent voor je scriptie: wat staat er in een toestemmingsformulier?

Informed consent betekent dat deelnemers weten waar ze aan meedoen en daar vrijwillig mee instemmen. In je scriptie leg je dat meestal vast in een informatiebrief en een toestemmingsformulier. Zo laat je zien dat je zorgvuldig met deelnemers en hun gegevens omgaat.

In het kort

Een toestemmingsformulier noemt het doel van het onderzoek, wat deelname inhoudt, dat deelname vrijwillig is en op elk moment kan stoppen, hoe je met gegevens omgaat, wie contact kan geven en waarvoor iemand toestemming geeft. Controleer altijd de eisen van je opleiding en een eventuele ethische commissie.

1. Waarom je informed consent nodig hebt

Je vraagt deelnemers om tijd, ervaringen en soms persoonlijke gegevens. Ze hebben recht op duidelijke informatie voordat ze meedoen. Veel opleidingen eisen daarom een toestemmingsformulier of een ethische toetsing. Een goed formulier hoort ook bij je verantwoording in je onderzoeksmethode en vaak als bijlage, zie bijlagen bij je scriptie.

2. Informatiebrief en toestemmingsformulier

In de praktijk gebruik je twee onderdelen. De informatiebrief legt uit waar het onderzoek over gaat. Het toestemmingsformulier vraagt om instemming met onderdelen die daar genoemd worden. Houd de taal eenvoudig en vermijd vakjargon.

Onderdelen van een toestemmingsformulier
OnderdeelWat staat erin?Voorbeeld van een zin
DoelWaar het onderzoek over gaat.“Dit onderzoek gaat over hoe studenten hun scriptieplanning ervaren.”
Wat deelname inhoudtTaken en tijd.“Het interview duurt ongeveer 45 minuten.”
VrijwilligheidDeelname en stoppen kan altijd.“Je kunt op elk moment stoppen zonder reden op te geven.”
VertrouwelijkheidWie data ziet en hoe je anonimiseert.“Je naam komt niet in het verslag voor.”
Opslag en bewaartermijnWaar en hoe lang.“De audio wordt na afronding van het onderzoek verwijderd.”
ContactWie je bij vragen kunt bereiken.“Voor vragen kun je terecht bij de onderzoeker of de begeleider.”
ToestemmingAfzonderlijke vakjes en handtekening.“Ik geef toestemming voor het opnemen van het interview.”

3. Toestemming per onderdeel

Vraag niet één algemene toestemming voor alles. Laat deelnemers apart kiezen of ze akkoord gaan met deelname, met opnemen en met het gebruik van citaten. Gebruik je audio, lees dan ook interview opnemen voor je scriptie. Bij een enquête werkt een korte inleidende tekst met een aanvinkvak, zie je enquête testen.

4. Wanneer is extra zorgvuldigheid nodig?

Betrek je minderjarigen, mensen in een afhankelijkheidsrelatie of een kwetsbare groep, of vraag je naar gevoelige onderwerpen, dan zijn vaak extra stappen nodig, zoals toestemming van ouders of een toets door een ethische commissie. Neem hierover contact op met je begeleider voordat je deelnemers benadert.

Dit artikel is geen juridisch advies. De AVG en de regels van je instelling bepalen wat voor jouw onderzoek verplicht is.

5. Bewaar je formulieren goed

Bewaar getekende formulieren apart van je data, zodat ze niet te koppelen zijn aan antwoorden. Houd een lijst bij van wie wanneer toestemming gaf, en neem een voorbeeld op in je bijlagen. Hoe je deelnemers werft, lees je bij respondenten werven voor je scriptie.

Laatste controle van je toestemmingsformulier

  • Het doel en de taken zijn in gewone taal uitgelegd.
  • Het formulier zegt dat deelname vrijwillig is en je kunt stoppen.
  • Het beschrijft hoe je gegevens opslaat, beschermt en verwijdert.
  • Contactgegevens van jou en je begeleider staan erin.
  • Toestemming voor opnemen en citaten is apart te geven.
  • Je hebt gecontroleerd wat je opleiding of ethische commissie eist.

Een duidelijk formulier beschermt deelnemers en maakt je onderzoek sterker. Het kost weinig tijd en voorkomt later problemen.

Liever persoonlijke hulp? Bekijk onze scriptiebegeleiding voor HBO of scriptiebegeleiding voor WO, of bekijk alle scriptietips.

Gericht verder met je scriptie?

Wil je dit onderdeel samen doornemen? We denken vrijblijvend met je mee en kijken wat bij jouw opleiding en onderwerp past. Vraag gratis advies aan over passende scriptiebegeleiding.

Stel je vraag via WhatsApp, bel 06 16135156 of mail contact@scriptiesupport.com.

Vraag gratis advies aan
WhatsApp Mail direct Bel direct